5 . مفسران ، اين آيه را در جنب آيه 43 سوره الرعد : وَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَسْتَ مُرْسَلًا قُلْ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ مورد بحث قرار نداده‌اند گويى آنان كلمه « الكتاب » در اين دو آيه را با يكديگر بيگانه مىدانند ( از جمله الكتاب در آيه 43 سوره رعد را به تورات يا قرآن تفسير مىكنند و الكتاب در اين آيه را لوح محفوظ مىدانند ) با اين وصف در برخى از روايات اهل بيت بر اين ارتباط تأكيد شده است « 1 » كه بايد كاوش بيشترى كرد . شناخت نقاط اشتراك و افتراق فريقين در تفسير آيه از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به نقل از عايشه اين شخص « آصف بن برخيا » معرفى شده است . در ميان صحابه نيز تنها از ابن عباس روايتى نقل شده كه اين شخص را « آصف بن برخيا » كاتب سليمان مىنامد . قول ديگرى از صحابه نقل نشده است . قدر متيقن اقوال تابعين در اين زمينه نيز ، اين شخص را از جنس بشر مىدانند و وى را غير از سليمان مىشناسند و قول مشهور در ميان آنان اين است كه وى « آصف بن برخيا » ست در روايات شيعى بدون استثنا اين شخص انسانى به نام « آصف بن برخيا » معرفى شده است . « 2 » مفسران شيعى نيز در اين قول متفق‌اند كه وى « آصف بن برخيا » است « 3 » برخى از اهل سنت نيز اين قول را قول جمهور اهل سنت مىداند « 4 » هر چند در جنب آن احتمالهاى ديگرى نيز ، مطرح كرده‌اند . « 5 » برخى از آنان احتمال داده‌اند اين شخص خود سليمان باشد اين احتمال از نظر خود اهل سنت ، ضعيف و غير قابل استناد

--> ( 1 ) . در اين باره ر . ك : بحث « حجّيّت سنت اهل بيت در تفسير » . ( 2 ) . ر . ك : كنز الدقائق ، ج 9 ، ص 563 - 568 . وى تمام روايات در اين باره را آورده است . ( 3 ) . ر . ك : مجمع البيان ، ج 7 ، ص 348 . ( 4 ) . ر . ك : الكشف و البيان ، ج 7 ، ص 210 ؛ واحدى نيشابورى ، الوسيط ، ج 3 ، ص 378 ؛ بغوى ، معالم التنزيل ، ج 3 ، ص 420 ؛ نسفى ، تفسير النسفى ، ج 3 ، ص 213 ؛ روح المعانى ، ج 11 ، ص 202 . ( 5 ) . همان ؛ بيضاوى ، انوار التنزيل ، ج 2 ، ص 177